'Achtergestelde'
pensionado moet uitspraak afwachten
JET
BRUINSMA
AMSTERDAM
Nederlandse
gepensioneerden die in het buitenland wonen, zijn
vaak duizenden euro's meer kwijt aan ziektekosten dan
leeftijdsgenoten in Nederland. De Centrale Raad van
Beroep kijkt of dit discriminatie is.
Volgende
maand, zes jaar en een reeks rechtszaken later,
beslist de Nederlandse rechter of de staat zich
schuldig heeft gemaakt aan het discrimineren van
Nederlandse gepensioneerden in het buitenland. Want
sinds de nieuwe Zorgverzekeringswet in 2006 van
kracht werd, zijn 'pensionado's' vaak duizenden
euro's meer kwijt aan ziektekosten dan hun
leeftijdgenoten in Nederland.
Het
zal je gebeuren: je woont als Nederlandse
gepensioneerde in het buitenland en plotseling wordt
je Nederlandse ziektekostenverzekering opgezegd. Je
kunt je aanmelden bij het ziekenfonds in het land
waar je woont. Je zorgpremie zal vanaf 1 januari 2006
- als in Nederland een nieuwe Zorgverzekeringswet
wordt ingevoerd - voortaan automatisch worden
ingehouden op je Nederlandse pensioen. Het overkwam
eind 2005 zo'n 70 duizend Nederlandse pensionado's.
Stelt
de rechter hen in het gelijk, dan kan de Nederlandse
overheid een miljoenenclaim tegemoet zien van de
gedupeerde pensionado's. De uitspraak is hun laatste
kans om genoegdoening te krijgen voor het onrecht dat
hun, vinden zij, is aangedaan. Beroep tegen de
beslissing is niet meer mogelijk. Wellicht kunnen ze
het nog hogerop zoeken bij het Europese Hof voor de
Mensenrechten in Straatsburg. Maar dat lijkt zinloos:
de wachttijd daar is lang en de pen- sionado's zijn
oud.
De
'slachtoffers van de zorgwet' begonnen hun lange mars
langs de rechters op 1 januari 2006. Toen gingen het
ziekenfonds en de particuliere verzekering op in een
nieuwe zorgverzekering. Voortaan was elke
zorgverzekeraar verplicht om iedereen, ongeacht
leeftijd en kwalen, te accepteren voor dezelfde
premie. De Nederlandse ingezetenen schoven soepel
door naar de nieuwe zorgverzekering; de verzekeraars
accepteerden hen voor deze keer allemaal inclusief
hun aanvullende polissen. Maar tienduizenden
pensionado's in het buitenland met een particuliere
polis raakten hun verzekering kwijt.
Als
gevolg van de nieuwe zorgwet vielen zij voortaan
onder de regels van de Europese Unie. Sinds 2006
houdt Nederland op hun AOW, (nabestaanden-) pensioen
of WAO-uitkering maandelijks een premie in voor
ziektekosten. Ze kunnen zich melden bij het
ziekenfonds ter plaatse. Ook degenen die een eigen
voorziening willen treffen en geen gebruikmaken van
het lokale ziekenfonds, betalen die premie. Een van
hun klachten is dat het ziekenfonds veel minder zorg
vergoedt dan hun oude polis. Daarmee konden ze voor
2006, bijvoorbeeld in Spanje, terecht in
privéklinieken, vaak bij Nederlands sprekende
artsen. Maar de Seguridad Social, het Spaanse
ziekenfonds, doet geen zaken met privéklinieken.
Bijverzekeren
bleek nauwelijks mogelijk, tenzij voor torenhoge
premies. Dat kwam doordat Nederlandse verzekeraars
voor 2006 geen risico liepen op oudere (dus vaker
zieke) verzekerden; dat was namelijk uitgesmeerd over
het totale verzekerdenbestand. Maar in het nieuwe
verzekeringsregiem vormen de pensionado's een aparte,
kleine groep, die de verzekeraar verlies oplevert.
Tenzij ze een kostendekkende, voor velen
onbetaalbare, premie betalen. 'In 2006 werden we uit
de solidariteit gegooid', zegt Cees van der Wiel,
voorzitter van de Stichting Belangenbehartiging
Nederlandse Gepensioneerden in het Buitenland. 'We
hebben tientallen jaren premie betaald. Nu we oud
zijn, kunnen wij er niet meer van profiteren, terwijl
de verzekeraar zijn reservekas kon spekken.'
De
reactie van Hans Hoogervorst, de toenmalige minister
van Volksgezondheid, en Hans Wiegel, voorzitter van
Zorgverzekeraars Nederland, was dat ze niet konden
ingrijpen in het handelen van private
zorgverzekeraars, op straffe van een veroordeling
door Europa. In hun woonland konden de pensionado's
zich evenmin bijverzekeren, omdat ook daar de
verzekeraars niet zitten te wachten op dure bejaarde
verzekerden uit andere Europese lidstaten.
Vanaf
het begin verzetten de pensionado's zich fel tegen
hun nieuwe status. In zes jaar tijd voerde hun
belangenorganisatie (met steun van onder anderen
voormalig Eurocommissaris Frans Andriessen,
pensionado in België) een reeks rechtszaken. Kosten:
een half miljoen euro. Deels met succes: hun
zorgpremie, die even hoog was als in Nederland, werd
onmiddellijk afgestemd op omvang en kostenniveau van
de zorg in het woonland (lees: doorgaans verlaagd).
Het toenmalige VVD-Kamerlid Edith Schippers (nu
minister van Volksgezondheid) had daar al voor
gepleit tijdens de debatten over de zorgwet. Maar het
Europese Hof van Justitie in Luxemburg - de hoogste
rechter in Europa - oordeelde uiteindelijk dat
Nederland de zorgpremie van alle de pensionado's
mocht inhouden. Het Hof sloot echter niet uit dat de
'particuliere' pensionado's in 2006 wel degelijk
waren gediscrimineerd. De Centrale Raad van Beroep -
de hoogste rechter in Nederland voor de sociale
zekerheid - zocht het uit en doet op 13 december
uitspraak.
Hoe
maken de pensionado's het na zes jaar zorgwet? Een
gedeelte wist zich toch bij te verzekeren of betaalt
de zorg uit eigen zak. Dat kost soms duizenden euro's
per jaar meer dan in de goede oude tijd. Anderen
gingen terug naar Nederland: wie minder dan zes
maanden per jaar in het buitenland verblijft, woont
officieel in Nederland en kan zich daar gewoon
verzekeren. En een onbekend aantal heeft zich wel
ingeschreven en verzekerd in Nederland, maar bleef in
het buitenland wonen.
Niemand
weet hoeveel van die 'spookpensionado's' er zijn. Zo
wonen er volgens recente cijfers van het ministerie
van Volksgezondheid bijvoorbeeld in Spanje officieel
bijna 13 duizend Nederlandse gepensioneerden. 'Maar
het kunnen er evengoed honderdduizend zijn', zegt
penningmeester Albert Kiffen van de Nederlandse
belangenorganisatie. De Nationale Ombudsman, die
beschikt over een megadossier met klachten van
honderden radeloze pensionado's, heeft vanwege alle
perikelen begrip voor de spookpensionado's.
Hoe
heeft de invoering van de zorgwet zo uit de hand
kunnen lopen voor de relatief kleine groep
Nederlandse gepensioneerden in het buitenland?
Uit
stukken en gesprekken met betrokkenen, blijkt dat de
meeste politici, verzekeraars en het College voor
Zorgverzekeringen (CVZ) een blinde vlek hadden voor
de particulier verzekerden, een minderheid. Ze waren
gefocust op de de meerderheid van
ziekenfondsverzekerden. Het CVZ erkent ook dat het
geen enkele ervaring had met het innen van bijdragen
uit het buitenland. Tijdens de debatten tussen voor-
en tegenstanders van de zorgwet werd deze kleine
groep gepensioneerden overstemd. Daar kwam een
negatieve beeldvorming bij: die pensionado's zaten
lekker aan de Costa's in hun riante villa's, en
klagen dan over hoge premies. Was het ziekenfonds hun
soms te min?
Het
simpelste antwoord komt van een Nederlandse
verzekeraar: 'Er is gewoon niet goed nagedacht over
de gevolgen voor de pensionado's.'
België,
Duitsland en Spanje meest populair
Anno
2011 wonen er ruim 76 duizend Nederlandse
pensionado's in het buitenland, inclusief hun
gezinsleden ruim 100 duizend personen. De meesten in
een van de lidstaten van de Europese Unie. Koplopers:
België, Duitsland en Spanje. Zij ontvangen hun AOW,
(nabestaanden-) pensioen of WAO-uitkering uit
Nederland. Krachtens Europese verdragen houdt
Nederland daarop een zorgpremie in, die recht geeft
op de basiszorg in hun woonland. Voor pensionado's in
Europese landen die niet tot de EU behoren, zijn
soortgelijke verdragen gesloten, net als met Marokko
en Turkije.
BELANGRIJKE MEDEDELING 06-11-2011
STICHTING BELANGENBEHARTIGING NEDERLANDSE GEPENSIONEERDEN IN HET BUITENLAND (SBNGB)
UITSPRAAK CENTRALE RAAD VAN BEROEP UITGESTELD TOT 13 DECEMBER 2011
De datum van de hopelijk definitieve uitspraak van de Centrale Raad van Beroep is van 2 november verschoven naar 13 december 2011.
Onderwerp van deze zaak is de opdracht aan de Centrale Raad van Beroep, van het EU Hof van Justitie in Luxemburg in haar vonnis van 14 oktober 2010, onderzoek te doen ter beantwoording van de vraag of onze doelgroep bij de invoering van de Zorgverzekeringswet op 1.1.2006 zou zijn gediscrimineerd ten opzichte van de Nederlandse ingezetenen.
Afgelopen weken verscheen er in de Nederlandstalige pers aan de Costa Blanca, Spanje, een oproep tot bijwoning van een bijeenkomst voor postactieve Nederlanders te houden op 22 november, waar informatie gegeven zal worden over de stand van zaken m.b.t. de mogelijkheid van toetreding tot de Nederlandse Zorgverzekeringswet de z.g. opt-in regeling. Deze bijeenkomst wordt belegd door het Ministerie van VWS en het College van Zorgverzekeraars CVZ.
Het is inmiddels al lang bekend dat het juist deze opt-in is , naast de eerder door ons afgedwongen woonlandfactoren , die onderwerp is geweest van het proces dat onze Stichting tegen de Staat sinds eind 2005 voert en nu mogelijk op 13 december zijn beslag krijgt.
De inhoud van de oproep geeft aan dat er zeer vergevorderde plannen bestaan om een vrijwillige toetreding tot de ZVW, een z.g. opt-in, ook beschikbaar te maken voor onze doelgroep de z.g. verdragsgerechtigden, met de kennelijke bedoeling om de vermeende discriminatie zoals uitgesproken in de uitspraak van het Europese Hof ongedaan te maken.
Zouden deze plannen inderdaad werkelijkheid worden, dan is daarmee weer een van de belangrijkste doelstellingen van onze Stichting verwezenlijkt.
Er is meer goed nieuws. Zoals bekend verkregen wij eerder het z.g. recht op pensioenlandzorg waarmee vanaf 1.5.2010 de verdragsgerechtigden op basis van een “verklaring van zorg” toegang hebben tot het volledige basispakket in Nederland. Die toegang wordt nu vanaf 2012 vereenvoudigd doordat de genoemde benodigde verklaring komt te vervallen en u rechtstreeks met uw EHIC aanspraak kunt maken op het basispakket in Nederland.
Het heeft allemaal lang geduurd maar uiteindelijk lijkt het er dan toch op dat al onze inspanningen worden beloond.
Het Bestuur